Trump, Netanyahu’yla konuşup ”saldırmayın” demişti: İsrail’den İran’a misilleme

İsrail ile İran arasında nisan başında yürürlüğe giren kırılgan ateşkes son dönemde artan gerilim nedeniyle yeniden sınanıyor. İsrail ordusu, dün Lübnan’ın başkenti Beyrut’un güneyindeki Dahiye bölgesinde Hizbullah’a ait altyapıyı hedef aldığını açıklarken, saldırıda en az iki kişi hayatını kaybetti, 20 kişi yaralandı. Saldırının ardından İran’dan İsrail’e füze atışları yapıldı. Tahran yönetimi, İsrail’in Lübnan’daki operasyonlarını sürdürmesi halinde daha sert karşılık verileceği uyarısında bulundu.

İran, Nisan ayında İsrail ve ABD ile arasındaki ateşkesten bu yana ilk kez İsrail’e yönelik bir füze dalgası başlattı. Ardından İsrail İran’ın bazı bölgelerinde hava saldırıları düzenledi.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, 7 Haziran Pazar gecesi düzenlenen saldırının “bir hafta sürecek kesintisiz saldırıların başlangıcı” olduğunu duyurdu. İsrail, hava savunma sistemlerinin füzeleri ülkenin kuzeyinde engellediğini ve herhangi bir yaralanma bildirilmediğini açıkladı.

Pazartesi sabaha karşı ise İsrail ordusu İran’ın batı ve orta kısımlarında “askeri hedefleri” vurduğunu duyurdu.

Günün ilk ışıklarıyla İran’ın da yeniden İsrail’i hedef aldığı bildirildi. İran’dan fırlatılan füzeler nedeniyle İsrail’in güney ve orta kesimindeki birçok kent ile işgal altındaki Doğu Kudüs ve Batı Şeria’da sirenler çaldı.

İsrail hava savunma sistemleri İran füzelerini önlemeye çalışırken, gökyüzünden patlama sesleri duyuldu.

ABD Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu arayacağını ve “saldırılara karşılık verilmemesini” isteyeceğini söylemişti.

İran medyasına göre Tahran, İsfahan ve Tebriz’de patlama sesleri duyuldu. Kerec kentinin de hedef alındığı bildiriliyor. İran’ın İsfahan’da bir nükleer tesisi olduğu biliniyor. Ancak tesis, geçen seneki ABD-İsrail saldırılarında hedef alınmıştı.

Sabaha karşı İsrail, İran’dan füzelerin ateşlenmeye devam ettiğini bildirdi. İran’dan fırlatılan füzeler nedeniyle İsrail’in orta ve güney kesimindeki birçok kentte sirenlerin çaldığı bildirildi.

İsrail ordusundan yapılan açıklamada, İran’dan füzelerin ateşlendiğinin tespit edildiği ve hava savunma sistemlerinin İran füzelerini önlemeye çalıştığı kaydedildi.

İran’ın saldırılarından önce Pazar günü erken saatlerde İsrail, Beyrut’un güneyinde Hizbullah hedeflerini vurduğunu söylemiş, bu saldırılar İran’dan karşılık tehditlerine yol açmıştı.

İran Devrim Muhafızları’nın açıklamasında da İsrail’in “saldırgan eylemlerini” tekrarlaması halinde verilecek karşılıkların “daha geniş” olacağı ve bölgede “tüm” ABD ve İsrail hedeflerini kapsayacağı belirtildi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Pazar akşamki saldırıların başlamasından kısa süre sonra X platformunda İslam Cumhuriyeti ve Lübnan bayraklarının fotoğrafını paylaştı.

İran Parlamentosu’nun üst düzey üyelerinden İbrahim Rızayi de Beyrut’taki saldırılara “acı verici ve kararlı bir karşılık” verileceğini söylemişti.

İsrail ordusunun bir sözcüsü, İran’ın yeni saldırı dalgasının “ciddi bir hata” olduğunu söyledi.

İsrail Hava Kuvvetleri, “şu ana kadar İran’dan fırlatılan tüm füzelerin engellendiğini” açıkladı.

Ayrıca “ilave füze atışlarının tespit edildiğini” ve İsrail ordusunun “tehditleri sürekli olarak tespit etmeye ve engellemeye devam ettiğini” ekledi.

İsrail’in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, İran’ın son saldırılarının ardından “Bu gece Tahran yanmalı” mesajını paylaştı.

Husiler İsrail’e saldırdı

Trump: Netanyahu’nun başka seçeneği yok

Trump, saldırı sonrası ilk açıklamasında “Pazartesi, salı ya da çarşamba anlaşma olabilirdi ama şimdi bunlar yaşanıyor.” ifadelerini kullanmıştı.

Daha sonra Financial Times’a (FT) konuşan Trump, İran’ın füze saldırılarının Washington ile Tahran arasında yürütülen görüşmeleri etkilemeyeceğini savundu.

“Bu, anlaşma üzerinde hiçbir etki yaratmayacak.” diyen Trump, “Anlaşma kendi şartlarıyla olur ya da olmaz, ancak bu saldırılar sonucu değiştirmeyecek.” ifadelerini kullandı.

‘ASKERİ SEÇENEKLER MASADA’

Trump, olası bir anlaşmanın başarısız olması halinde ABD’nin nasıl hareket edeceği sorusuna verdiği yanıtta askeri müdahale ihtimalini gündeme getirdi. Trump, “Ya içeri girer ve askeri olarak halletmediğimiz geri kalan işleri tamamlarız ya da İran’a yönelik ablukayı sürdürürüz. Bu abluka muhtemelen ülkeye karşı şimdiye kadar yapılmış herhangi bir saldırıdan daha etkili oldu.” ifadelerini kullandı.

FT, Trump’ın bu sözlerini İran’a yönelik bir komando baskını veya doğrudan askeri operasyon seçeneğine açık kapı bırakması olarak yorumladı.

NETANYAHU İLE GERİLİM İDDİASI

Trump’ın Netanyahu hakkındaki açıklamaları, geçen hafta iki lider arasında gerçekleştiği öne sürülen sert telefon görüşmesinin ardından geldi.

Axios’un haberine göre Trump, günler öncesinde gerçekleşen görüşmede Netanyahu’ya ağır ifadeler kullandı. Haberde bir ABD’li yetkilinin, Trump’ın İsrail liderine “Ben olmasaydım hapiste olurdun.” dediği aktarıldı.

Trump, FT’ye söz konusu telefon görüşmesinin gerçekleştiğini doğruladı ve iddialara itiraz etmedi. İki lider İran saldırısının ardından da telefonda görüştü.

Diğer yandan Axios’a konuşan ABD’li yetkililer, İsrail’in İran’a yakın zamanda yanıt vermeyeceğini bildirdi.

İSRAİL DURMUYOR

ABD’nin arabuluculuğunda İsrail ile Lübnan arasında son dönemde birden fazla ateşkes sağlanmasına rağmen İsrail ordusu Lübnan’daki hedeflere yönelik saldırılarını sürdürdü. İsrail’in pazar günü Beyrut’un güneyindeki Hizbullah’ın güçlü olduğu bölgelere saldırı düzenledi.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, son açıklamasında, İsrail’in 2 Mart’tan bu yana ülkeye düzenlediği saldırılarda 3 bin 613 kişinin hayatını kaybettiğini bildirmişti.

ABD Dışişleri Bakanlığı, Washington’daki 4. tur görüşmelerin ardından 3 Haziran’da İsrail ve Lübnan’ın, Hizbullah’ın saldırılarını tamamen durdurması ve tüm unsurlarını Litani Nehri’nin güneyinden çekmesi şartıyla “geniş kapsamlı ateşkes” konusunda mutabakata vardığını duyurmuştu. Hizbullah ise şartlı ateşkesi reddettiğini açıklamıştı.

Ancak duyurulan ateşkes anlaşmalarına rağmen İsrail ordusu saldırılarını sürdürüyor.

İRAN’DAN SALDIRI

Son saldırıların ardından İran da pazar günü İsrail’e füze atışları gerçekleştirdi. Tahran yönetimi ABD ile yapılacak herhangi bir anlaşmanın ön şartlarından birinin İsrail’in kalıcı ateşkesi kabul etmesi olduğunu savunuyor.