Dünyanın gözü ABD ara seçimlerinde: Trump kritik virajda
Tepki Ver
ABD’de aylar süren kampanyalar ve harcanan milyarlarca doların ardından, ara seçim günü nihayet geldi çattı. ABD’de Temsilciler Meclisi’nin tamamı, 100 sandalyeli Senato’nun 34 üyesi ve 36 eyaletin valisinin belirleneceği ara seçimlerde oy verme işleminin başladığı bildirildi. ABD’nin 50 eyaletinde yaklaşık 210 milyon seçmen, ABD Kongresi’nin yeni üyelerini seçmek için oy kullanacak.
ABD’nin geniş yüzölçümü, birden fazla saat dilimi ve eyaletlerin kendine özgü oy sayım kuralları, sonuçların kademeli olarak açıklanmasına yol açıyor. Doğu Yakası’nda (New York, Washington) sandıkların kapanışı ABD saatiyle yaklaşık 18.00-20.00 arasında gerçekleşiyor. Türkiye ile ABD arasındaki saat farkı dikkate alındığında, ilk resmi olmayan sonuçların 4 Kasım 2026 Çarşamba gününün ilk saatlerinde (TSİ 02.00-04.00 arası) uluslararası haber ajanslarına ulaşmaya başlaması bekleniyor.
Demokratlar, Kongre’nin iki kanadında da çoğunluğu sağlayarak Trump’ın hareket alanını daraltmayı hedefliyor. 80 yaşındaki Trump’ın kamuoyu desteği yüzde 30’ların alt sınırında seyrediyor.
Trump: Zorunda kalırsak öldürürüm
ABD Başkanı Donald Trump, oy verme işlemenin başlamasının ardından dikkat çeken açıklamalarda bulundu.
Trump açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“İran’da insanları öldürmek niyetinde değilim ama öldürmek zorunda kalırsak öldürürüm. Dün gece İran’ı vurduk. Artık İsrail’e para ödemeyeceğiz. Netanyahu ile anlaşmaya vardık. Yıl sonuna kadar dört milyar dolarlık ödemeyi askıya aldık. Yardım isterlerse ederiz. Bize yardım eden bir ülke ve Orta Doğu’da tam kontrol sağlamak için muazzam bir ortağız. Biz büyük ortağız İsrail küçük ortak. Eğer ABD’de insanlar benden sıkılırsa İsrail’e gider başbakan olurum. Orada desteğim %90″”
Ara seçimler neden önemli?
Ara seçimler, seçmenlere hem Temsilciler Meclisi’ni hem de Senato’yu hangi partinin kontrol edeceğine karar verme fırsatı sunuyor.
Başkanlık döneminin ortasında yapılan bu seçimler, seçmenlerin mevcut yönetimin ülkeyi yönetme biçimine yönelik desteklerini veya memnuniyetsizliklerini ifade etmelerine olanak tanıyor.
Ara seçimler, ülkenin iki büyük partisi olan Demokrat Parti ile Cumhuriyetçi Parti arasında bir mücadele niteliği taşıyor. Söz konusu seçimler, risklerin büyüklüğü nedeniyle başkanlık yarışı kadar çekişmeli geçebiliyor. Zira seçimi kazanan parti, yasaları çıkarma, savaş ilan etme ve daha pek çok yetkiye sahip olan yasama organını kontrol etme imkânı elde ediyor.
Başkanın mensubu olduğu parti, ara seçimlerde hem Senato’da hem de Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu sağlamayı hedefliyor. Bu durum, başkanın yasama gündeminin Kongre’den geçirilmesinin önünü açıyor.
İlk olarak Connecticut, Indiana, Kentucky, Maine, New Hampshire, New Jersey, New York ve Virginia eyaletlerinde yerel saatle 06.00 (TSİ 14.00) itibarıyla sandık başına gidildi.
Diğer eyaletlerde saat farkı nedeniyle oy kullanma işlemleri farklı saatlerde başlayacak.
ERKEN OY KULLANMA İŞLEMİ 18 EYLÜL’DE BAŞLAMIŞTI
ABD’de oy kullanmak için bugün son gün olsa da ülkede 18 Eylül’den bu yana vatandaşlar farklı eyaletlerde erken oy kullanmaya başladı.
Erken oy kullanma işlemi ilk olarak 18 Eylül’de Virginia, Minnesota ve South Dakota eyaletlerinde başladı, daha sonra diğer eyaletlerde de erken oy verme merkezleri hizmet verdi.
Yaklaşık 210 milyon kayıtlı seçmenin bulunduğu ABD genelinde, erken oy kullanan seçmenlerin sayısının bugüne kadar 50 milyonu bulduğu tahmin ediliyor.
İLK SANDIKLAR INDIANA VE KENTUCKY’DE KAPANIYOR
ABD’deki ara seçimlerde ilk sandıkların yerel saatle 18.00’de (TSİ 02.00) Indiana ve Kentucky eyaletlerinde kapanması bekleniyor.
Kentucky’nin ardından her eyalet kendi belirlediği saatte oy verme işlemini sonlandıracak. Saat farkından dolayı en son sandıkların Alaska eyaletinde yerel saatle 4 Kasım 01.00’de (TSİ 09.00) kapanması bekleniyor.
Müslüman aday Sayed kazanırsa tarihe geçecek
Michigan’da 5 Ağustos’ta yapılan ön seçimleri kazanarak Demokrat Partinin adayı olan Mısır asıllı Abdul el-Sayed, eyaletin Royal Oak kentinde seçim öncesindeki son günde kampanya çalışması yaptı. Sayed, Massachusetts Senatörü Elizabeth Warren ile sahneye çıkarak Michiganlılardan oy istedi. Konuşmasında ülkedeki ekonomik duruma odaklanan Sayed, Michiganlı aileler için gıda ve günlük giderlerin çok daha pahalı hale geldiğini söyledi ve seçmenlere “Yarın beni senatör olarak çağırın.” dedi.
Sandıkta, Mısır kökenli Müslüman aday 42 yaşındaki Abdul el-Sayed ile Cumhuriyetçi rakibi 63 yaşındaki Mike Rogers, ABD Senatosu’nda Michigan’ı temsil etmek için mücadele veriyor. Eyaletin mevcut Demokrat Senatörü Gary Peters’in yıl sonunda emekliye ayrılacak olması nedeniyle boşalacak koltuk için yapılacak bu seçimde, Michigan’ı kazanmak, Demokratların Senato’da çoğunluğu ele geçirme hedefi açısından büyük önem taşıyor. İki adayın yarışı, sadece Senatoda siyasi dengeleri değiştirme açısından değil, ülke içindeki siyasi kutuplaşmanın önemli göstergelerinden biri olarak da öne çıkıyor. Sayed, sandıktan zaferle çıkması halinde ABD Senatosuna seçilen ilk Müslüman isim olarak tarihe geçecek.
ABD Yüksek Mahkemesi, Trump yönetiminin Kaliforniya’da posta yoluyla kullanılan 20 binden fazla oy pusulalarını iptal etme talebini reddetti
ABD Yüksek Mahkemesi, dün Başkan Donald Trump yönetiminin Kaliforniya eyaletini, ABD vatandaşı olmayabilecekleri gerekçesiyle 20 binden fazla kişiye posta yoluyla gönderilen oy pusulalarını iptal ettirmek için yaptığı başvuruyu reddetti.
Yüksek Mahkeme, imzasız ve kısa bir kararla başvuruyu geri çevirirken, kararına ilişkin herhangi bir gerekçe sunmadı. Karar, ara seçimlerden bir gün önce alındı.
Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığına göre federal hükümet başlangıçta Kaliforniya’yı 190 bin kişiyi yasa dışı şekilde seçmen listelerine kaydetmekle suçladı. Daha sonra bu sayı 20 bine düşürüldü. Hükümet, erken oy verme sürecinin başlamasının ardından eyaletin söz konusu kişilere oy pusulası göndermesini engellemek amacıyla acil başvuruda bulundu.
Yüksek Mahkeme’nin kararı, alt derece mahkemelerinin geçen hafta ve yeniden dün başvuruyu reddetmesinin ardından geldi. Yargıçlardan biri, Adalet Bakanlığı’nın girişimini seçim sürecine yönelik açık bir müdahale olarak nitelendirdi.
Trump, Demokratların Kongre’nin en az bir kanadını kazanmasının beklendiği ara seçimler öncesinde, aylardır seçimlerde usulsüzlükler yaşanabileceğini öne sürüyor.
Federal Yargıç David Carter, geçen hafta oy pusulalarına el konulması yönündeki talebi reddederek, Demokratların yönettiği Kaliforniya eyalet yönetiminin tutumunu destekledi.
Carter, “Adalet Bakanlığı’nın eylemleri, seçimlere müdahale girişimlerinden oluşan bir örüntüyü yansıtıyor” ifadelerini kullandı. Yargıç James Boasberg ise vatandaş olmadığı şüphesi bulunan kişilere ilişkin listelerin “kusurlu” olduğunu belirtti.
Komşu Nevada eyaletinde benzer bir davada yönetim, başlangıçta ABD vatandaşı olmayan 16 bin seçmen tespit ettiğini ileri sürdü. Ancak yapılan doğrulamaların ardından bu sayı önce 185’e, ardından sıfıra geriledi.
Yakından takip edilen bir diğer seçim davasında ise federal bir yargıç, Alaska’da Demokrat adayın kazanması durumunda Senato seçim sonuçlarının kesinleştirilmesinin askıya alınması yönündeki Trump yönetiminin talebini reddetti.
Adalet Bakanlığı, Cumhuriyetçi Senatör Dan Sullivan’ın seçimi kaybetmesi halinde sonuçların onaylanmasının engellenmesini istemişti. Bakanlık, aynı adı taşıyan başka bir adayın oyların bir bölümünü bölmüş olabileceğini öne sürmüştü.
Son kamuoyu araştırmalarına göre Demokratlar üstün görünüyor ama anketler hep güvenilir olmadı ve bu kez de sürpriz sonuçlar çıkabilir.
Genel hatlarıyla bakıldığında, Amerikalılar oylarını verdikten sonra üç muhtemel sonuç ortaya çıkabilir.
1. Demokratların büyük galibiyeti
ABD siyasetiyle ilgili olarak tarih bize bir şey öğretiyorsa, o da ülıkede ara seçimlerin genellikle muhalefetteki partinin lehine sonuçlandığı.
Anketlerin gösterdiği gibi; popüler olmayan bir başkan, tüketici maliyetlerini artıran İran’la savaş, agresif göçmenlik uygulamaları, veri merkezi inşaatlarına destek gibi tartışmalı politikaları da eklediğinizde, Demokratlarin seçimde büyük bir dalga yakalamaları için koşullar uygun.
Bu ilk senaryoda, tam anlamıyla devasa bir Demokrat dalga görülüyor.
Demokratlar sadece Temsilciler Meclisi’nin kontrolünü ele geçirmekle kalmayıp, çoğunluk için gereken 218 sandalyeyi de fazlasıyla aşabilirler.
Seçim uzmanlarının sonuçları belirsiz olarak değerlendirdiği yaklaşık 10 yarışı kazanmanın yanı sıra, daha muhafazakar bölgelerdeki bazı sandalyeleri de ele geçirebilirler.
100 sandalyeli Senato’da ise bu senaryo, Demokratların geleneksel olarak muhafazakar eyaletler de dahil, şu anki başa baş yarışların tamamını veya çoğunu kazanmasını gerektiriyor.
Bu senaryoda bir nesildir veya neredeyse 100 yıldır Demokrat seçmemiş bir yerde şaşırtıcı bir zafer yaşanması lazım.
İlkinde Texas’tan, ikincide ise Kansas’tan söz ediyoruz.
Bu gerçekleşirse, Demokratlar sadece Senato’nun kontrolünü ele geçirmekle kalmayacak, bunu bir veya iki sandalye fazlasıyla başaracaklar.
Demokratlar, seçime katılımı artırarak ve bağımsız seçmenlerin oylarını önemli farklarla elde ederek bunu başarabilir.
Bu, Cumhuriyetçi Başkan Donald Trump’ın 2024’te Hispanik seçmenler ve genç erkekler arasında elde ettiği kazanımları tersine çevirecek. Bazı Cumhuriyetçi seçmenler de Demokratları destekleyebilir veya sadece evde kalabilir.
Bu tür bir sonuç, Trump ve Cumhuriyetçiler için sert bir darbe demek.
Yasama gücünün kontrolünü sıkıca elinde tutan, yeni bir ivme kazanmış Demokrat Parti ile kavgadan pek geri adım atmayan bir başkan arasında iki yıllık bir çatışmaya yol açabilir.
2. Demokratların az farkla galibiyeti
Bu senaryoda Demokratlar, Temsilciler Meclisi’nde kontrolünü kolayca elde edilebilecekleri yeterli sayıda sandalyeyi kazanıp çoğunluğu sağlayabilirler ama bu çoğunluk büyük bir fark yaratmayabilir.
Bu, Temsilciler Meclisi’ndeki Demokrat liderlerin, yasaları geçirmek adına yeterli oya sahip olmak için sol ve merkezdeki üyelerle düzenli olarak mücadele etmek zorunda kalacakları anlamına gelir.
Bu senaryoda, Senato’da Demokratlar sadece bir veya iki sandalye kazanabilir.
Örneğin North Carolina’da seçim galibiyeti onlar için neredeyse kesin gibi görünüyor ama Demokratların muhafazakar bölgelerde sandıktan galip çıkmaları pek mümkün gözükmüyor.
Belki de Maine’de inatla direnen Cumhuriyetçi Senatör Susan Collins’i koltuğundan indiremezler ya da solcu aday Abdul El-Sayed, Michigan’ı Demokratların safında tutamaz.
Dan Sullivans ile yaşanan tartışma, Alaska’daki Demokrat aday Mary Peltola’nın yenilgisine yetebilir.
Bu “Demokratların az farkla kazanması” senaryosunun gerçekleşmesi için, erken oylamada gördüğümüz yüksek Demokrat katılımının, seçim gününde Cumhuriyetçilerin yoğun şekilde sandığıa gitmesiyle dengelenmesi gerekir.
Trump’ın Cumhuriyetçi ağırlıklı eyaletlerdeki tabanını harekete geçirme çabaları, partisinin felaket senaryosundan kaçınmasına yardımcı olabilir. Anketlerde hata payı sınırında veya yakınında olan yarışlar, her iki parti için de farklı sonuçlar verebilir.
Sonuç olarak Kongre bölünmüş olur ve bu da siyasi çıkmaza yol açar.
3. Cumhuriyetçiler için iyi bir gece
Bu senaryoda Cumhuriyetçiler, Kongre’nin her iki kanadını da kontrollerinde tutmaya devam ediyor.
Bunun gerçekleşmesi için, daha önce de Başkan Trump’ın desteğini hafife alan anketlerin yanlış çıkması ve başa baş geçen yarışların çoğunlukla Cumhuriyetçilerin lehine sonuçlanması gerek.
Cumhuriyetçi seçmenlerin beklenmedik sayılarda sandık başına gitmesi yetmeyecek. Aynı zamanda Trump’ın politikalarından soğumuş gibi görünen bağımsız ve Hispanik seçmenlerin de ona oy vermesi gerekecek.
Bu senaryoda, Temsilciler Meclisi’nin kontrolünü ele geçirmek Demokratlar için kesin olmaktan uzak.
Sonuç olarak, Cumhuriyetçiler; Texas, Florida ve North Carolina gibi yerlerde daha avantajlı kongre seçim bölgesi belirlemeleri sayesinde, az farkla da olsa genel çoğunluğu elde edebilirler.
Cumhuriyetçilerin muhafazakar eyaletlerdeki tüm Senato seçimlerini kazanmaları ve ayrıca seçim öncesi Demokratların elinde bulunan Michigan’daki senato koltuğunu da ele geçirmeleri de mümkün.
Cumhuriyetçiler North Carolina’yı ellerinde tutamasalar veya Demokratların kontrolündeki Minnesota veya New Hampshire’da kazanamasalar bile en azından Demokrat adayları terletebilirler. Bu gerçekleşirse, Trump Çarşamba sabahı seçim zaferini ilan edebilir ve Cumhuriyetçi Kongre’nin devam eden desteğiyle iç ve dış politika gündemini uygulayabilir.
Alışılmışın dışında bir başkan
Demokrasi ne kadar acımasız; dünyanın en güçlü ülkesindeki en güçlü adamın kaderini seçmenlerin iradesine bağlıyor. Biri başkanı yükselen yakıt fiyatları nedeniyle cezalandırmak istiyor, diğeri sağlık hizmetlerini tehdit ettiği için üçüncüsü ise göçmenlere karşı hoşgörüsüzlüğü nedeniyle.
Seçmen, “ABD’yi Yeniden Harika Yap” sloganından çok günlük ekmeği, maaşı ve iş fırsatlarıyla ilgileniyor. Demokrasilerin doğası, güçlü adamı cezalandırmak; onu görevden almak veya hırslarını ve aşırılıklarını dizginlemektir. Burası ABD; Çar’ın seçim sonuçlarını önceden bildiği Rusya değil, Mao Zedong’un tahtında oturan İmparatorun saltanatını sürdürmesi için özel bir mekanizmaya sahip olan Çin de değil.
Seçim sandığı mahkemesi son derece serttir. Nihai kararlarını değiştirmek zordur. Birçoklarını şaşırttı ve çoğuna ihanet etti. Donald Trump daha önce dürüstlüğünü sorgulamaya çalıştı ve bu yolculuk pek de verimli değildi.
ABD ne zaman seçimlere gitse, ara seçimler bile olsa dünya da onunla birlikte gidiyor. Küresel köy, Beyaz Saray sakininin gücü, karizması ve karar alma kudretiyle tamamen meşgul oluyor. Yakın ve uzak haritalar, kendilerini Amerikan devine komşu hissediyor; o ya onların topraklarında ya sularında ya da semalarında yer alıyor. ABD, kaderi diğerlerinin kaderinde iz bırakan siyasi, ekonomik ve medyatik bir güçtür.
Tepki Ver
