Dirençli bakterilere karşı yeni antibiyotik üretildi
Bilim insanları, ilaca dirençli enfeksiyonların tedavisinde kullanılabilecek yeni bir antibiyotik tasarım yöntemi geliştirdi.
Bu yeni yöntem, yalnızca yeni tedavilerin geliştirilmesini desteklemekle kalmayıp, bakterilerin zamanla onları yok etmesi beklenen ilaçlara karşı hayatta kalacak şekilde evrimleşmesi nedeniyle etkinliğini kaybetmiş antibiyotiklerin yeniden canlandırılmasına da yardımcı olabilir.
Dünya Sağlık Örgütü’ne göre antibiyotik direnci, dünya çapında yılda yaklaşık 1,27 milyon ölüme neden olan ciddi bir küresel tehdit.
Sağlık yetkilileri ayrıca, 2018’le 2023 arasında izlenen bakteri ve antibiyotik kombinasyonlarının yüzde 40’ından fazlasında direncin arttığı konusunda uyarıda bulundu.
Antibiyotik direnci, insanlarda, hayvanlarda ve bitkilerde antibiyotiklerin yanlış ve aşırı kullanımından kaynaklanıyor ve bildiğimiz modern tıbbı riske atıyor. Enfeksiyonların tedavisi zorlaşıyor ve ameliyatlar daha riskli hale geliyor.
Ancak King’s College London’daki araştırmacılar tarafından yürütülen ve Journal of Medicinal Chemistry adlı akademik dergide yayımlanan çalışma, bakterilerin antibiyotik tedavisinden kaçış yollarından birinin üstesinden gelmek için tasarlanmış Effluks Direnci Kırıcı (ERB) adı verilen yeni bir yaklaşımı tanımlıyor.
Çalışmayı yöneten Profesör Khondaker Miraz Rahman, “Antimikrobiyal direnç artıyor ancak geliştirme aşamasındaki gerçekten yeni antibiyotiklerin sayısı endişe verici derecede düşük kalıyor” diye belirtti
“Çalışmamız, antibiyotikleri daha yüksek konsantrasyonlarda bakteri hücrelerinin içinde kalacak ve normalde onları etkisiz hale getirecek direnç mekanizmalarının üstesinden gelecek şekilde yeniden tasarlayabileceğimizi gösteriyor. Bu yaklaşım, daha iyi yeni antibiyotikler tasarlamamızı sağlayabilir ancak bakterilerin yenmeyi öğrendiği mevcut antibiyotik sınıflarını yeniden canlandırmaya da yardımcı olabilir” diye ekledi.
Birçok bakteri, antibiyotikler onları öldürecek kadar yüksek seviyelere ulaşmadan önce hücreden dışarı atmak için efluks pompaları diye bilinen moleküler pompalar kullanır. Bu, bakterinin içindeki antibiyotik miktarını azaltır ve dirençli enfeksiyonların hayatta kalmasına izin verir.
Ancak bilim insanları, antibiyotiklerin bu pompalar tarafından daha zor uzaklaştırılacak şekilde kimyasal olarak yeniden tasarlanabileceğini buldu. Nihayetinde direnç mekanizmaları mevcut olsa bile antibiyotiğin bakteriyi öldürme yeteneğini geri kazandırır.
Birleşik Krallık Sağlık Güvenliği Ajansı’ndan bu projenin önemli paydaşlarından Profesör J. Mark Sutton şunları söyledi:
Efluks pompaları, bakteriyel hücre içindeki ilaç konsantrasyonunu azalttıkları için antibiyotik direncinin önemli bir nedeni.
Bu çalışma, rasyonel kimyasal tasarımın bu sorunun üstesinden gelmek için kullanılabileceğini gösteriyor. İlaç salgı direncini doğrudan antibiyotiğin yapısına dahil ederek, mevcut ilaçlarla artık kontrol altına alınamayan bakterilere karşı etkinliği geri kazandırabiliriz.
Araştırma ekibi artık bu stratejiyi ilaç dirençli enfeksiyonlar için yeni tedavi seçenekleri geliştirmek için kullanmayı hedefliyor.
KAYNAK: independent.co.uk/news/health
Independent Türkçe için çeviren: Çağatay Koparal
