Avustralya, teknoloji devlerine haber içerikleri için ödeme zorunluluğu getirdi
Avustralya hükümeti, teknoloji devlerine yönelik dikkat çekici bir mali düzenleme ile dünya gündemine oturdu. Başbakan Anthony Albanese tarafından açıklanan yasa tasarısı, Meta, Google ve TikTok gibi büyük dijital platformların Avustralya’daki yerel medya kuruluşlarıyla ödeme anlaşmaları yapmaması durumunda gelirlerinin yüzde 2.25’i oranında vergi ödemesini öngörüyor. Bu hamle, haber içeriklerinden elde edilen reklam kazançlarının bir kısmının gazeteciliğe aktarılmasını amaçlıyor.
Avustralya’nın Mali Hamlesi ve Arka Plan
Avustralya’nın bu yeni Düzenlemesi, dijital devlerin yerel haber içeriklerinden sağladığı büyük kazançları adil bir şekilde paylaşmasını sağlamak üzere tasarlandı. Başbakan Anthony Albanese, bu şirketlerin, haber içeriklerinden ciddi gelir elde ettiğini ancak bu kazançların yerel medya kuruluşlarına yansımadığını ifade ediyor. Albanese, gazeteciliğin ekonomik bir katkı sunması gerektiğini belirterek, “Büyük çok uluslu şirketler haber içeriklerini ücretsiz kullanıp bundan kar elde etmemeli” sözleriyle durumu özetledi.
Vergi Zorunluluğunun Getirdikleri
Yeni düzenleme, sosyal medya platformlarının Avustralya’da haber içeriklerini kullanarak sağladığı trafik ve reklam geliri karşılığında yerel yayıncılara desteği zorunlu kılıyor. Eğer şirketler bu içerik anlaşmalarını gerçekleştirmek istemezse, Avustralya’da elde ettikleri gelir üzerinden vergi ödemek zorunda kalacaklar. Bu sistemin, ülkedeki medya kuruluşlarına her yıl yaklaşık 250 milyon dolarlık bir mali kaynak yaratması bekleniyor.
Uluslararası Etkiler ve Türkiye'nin Durumu
Avustralya’nın bu adımı dünya genelinde yankı uyandırırken, Türkiye’deki duruma da bir ışık tutuyor. Türkiye’de, dijital medya yatırımlarının büyük bir kısmı sosyal medya platformlarına aktarılıyor ancak haber içerikleri eser sayılmadığı için telif hakkı ödenmiyor. Sonuç olarak, yazılı ve görsel medya ciddi reklam kayıpları yaşıyor. Türkiye’de bu tarz bir düzenlemenin yürürlüğe girmesi durumunda, teknoloji devlerinin medya şirketlerine 100 milyon doların üzerinde ödeme yapması gerekebilir.
Teknoloji şirketlerinin Tepkisi
Geçmişte Avustralya’daki benzer düzenlemelere karşı tepkiler veren teknoloji devleri, bu kez de yapılan değişikliklere karşı çıkıyor. Meta, daha önce haber sekmesini kaldırarak yükümlülüklerden kaçmıştı. Şirket sözcüleri, haber içeriklerinin platformlara gönüllü olarak yüklendiğini ve zaten karşılıklı fayda sağlandığını savunarak yeni düzenlemeyi “dijital hizmet vergisi” olarak nitelendiriyor.
Gelecek Beklentileri ve Olası Gelişmeler
Avustralya’nın bu yaklaşımının, diğer ülkeler tarafından da örnek alınabileceği konuşuluyor. Özellikle dijital platformlar üzerinden geleneksel medyanın karşılaştığı zorluklar göz önüne alındığında, bu tür önlemlerin yaygınlaşması muhtemel görünüyor. Düzenlemelerin uluslararası düzeyde benimsenmesi, medya endüstrisine yeni bir finans kaynağı yaratarak, gazeteciliğin sürdürülebilirliğine katkı sağlayabilir.
Kaynak: www.milliyet.com.tr
