Bilim Gündem Son Dakika Yaşam

Avrupa’da son 27 yılın en önemli güneş tutulması

Avrupa’nın çeşitli bölgelerinde milyonlarca kişinin izlediği ve 1999’dan bu yana gerçekleşen en önemli güneş tutulması izlendi. Bazı bölgelerde tam tutulma, bazılarında ise kısmi tutulma oldu.

İzlanda ve Grönland’da tam tutulma gözlenirken, Birleşik Krallık’ın büyük bölümünde Güneş’in %90’ından fazlası Ay tarafından örtüldü.

İspanya ve İzlanda dahil Avrupa’nın diğer bölgeleri de nadir görülen bir tam tutulmaya tanıklık etti.

Birleşik Krallık’ta kısmi tutulma yerel saatle 18:20’de başladı.

19:02 ile 19:16 arasında Güneş’in %90’ından fazlası Ay tarafından engellendi ve tutulma 20:10 civarında son buldu.

Dünyanın dört bir yanından görüntüler paylaşıldı.

Almanya'nın başkenti Berlin'de güneş tutulmasını izleyen insanlar kameraya arkaları dönük bir halde hilal şeklindeki güneşe bakıyor — Almanya’nın başkenti Berlin’de güneş tutulması

güneş tutulması sırasında Ay'da oluşan hilal şekli siyah zeminde görülüyor — Grönland açıklarındaki bir yolcu gemisinden bakıldığında, Ay Güneş’in önünden geçerken gökyüzünde hilal şekli oluşturdu.

İzlanda’da tam güneş tutulması gözlendi.

Grönland'da güneş tutulmasını izleyen insanlar ve arkada buzdağları — Grönland’da kruz gemisinde güneş tutulmasını izleyen insanlar

İngiltere'de güneş tutulması — Londra’daki Hampstead Heath korusundaki Parliament Hill tepesinde güneş tutulmasını izleyenler

güneş tutulmasını izlemek için düzeneklerini kurmuş insanlar gün batımında — İngiltere’de güneş tutulmasını en iyi şekilde görüntülemek için fotoğraf makinelerini kurmuş halde bekleyen insanlar – 12 Ağustos

Güneş tutulması nedir?

Tutulma, Ay’ın Dünya ile Güneş arasına girmesi ve Güneş ışığının bir kısmının veya tamamının bize ulaşmasını engellemesiyle gerçekleşiyor.

Güneş tutulmasının birçok farklı türü var. Hangisini göreceğiniz, dünyanın neresinde olduğunuza ve Ay’ın ne kadar uzakta olduğuna bağlı olarak değişiyor.

Ay'ın Dünya'ya nasıl gölge düşürdüğünü gösteren bir grafik - tam gölge (umbra) ortada, yarı gölge (penumbra) ise etrafındaki daha geniş alanda yer alıyor.

Tam güneş tutulması, Ay’ın Güneş ve Dünya ile mükemmel bir şekilde hizalanması ve Güneş’i tamamen kapatması sonucu gökyüzünün şafak veya alacakaranlıkta olduğu gibi kararması.

Ay’ın gölgesinin orta kısmı olan ay gölgesi bölgesindeyseniz bunu görebilirsiniz.

Bazen tutulmuş Güneş’in etrafında parlak bir hale görebilirsiniz. Bu, normalde Güneş yüzeyinin parlaklığının gizlediği, korona adı verilen en dış atmosferi.

Ay’ın dış gölgesi olan yarı gölge bölgesindeyseniz kısmi bir güneş tutulması görebilirsiniz. Bu durumda Ay, Güneş’in sadece bir kısmını örtüyor ve Güneş hilal şeklini alıyor.

İki görüntünün birleştirilmesiyle oluşturulmuş bir eser: Solda, Güneş tamamen siyah bir daireyle kapatılmış, sadece etrafında ince bir morumsu beyaz ışık halesi görülüyor; sağda ise Güneş'in büyük bir kısmı daha küçük bir daireyle kapatılmış, ancak parlak turuncu-beyaz bir dış halka hala görülebiliyor. — **Güneşin en dış atmosferi bazen tam güneş tutulmasında (solda) görülebilirken, Güneşin parlak diski halkalı güneş tutulmasında (sağda) görülebilir.**

Halkalı güneş tutulması, Ay’ın Güneş’in önünde durduğu ama Dünya’dan tamamen güneşi engelleyemeyecek kadar uzakta olduğu bir durum.

Ay’ın yörüngesi eliptik, yani mükemmel bir daire değil ve Ay, Dünya’dan en uzak noktasında veya bu noktaya yakın bir yerde Güneş’in önünden geçerse, bize daha küçük görünüyor.

Bu tür bir tutulmada, Ay’ın etrafında Güneş’in parlak diskini yine de görebilirsiniz.

Bu tür güneş tutulmaları, Dünya’nın Güneş ile Ay arasında hizalanarak Ay’ın üzerine gölge düşürdüğü ay tutulmalarından tamamen farklı.

Bir sonraki güneş tutulması ne zaman ve nerede olacak?

Tutulma Türkiye’den görülemedi. Türkiye’den izlenebilecek bir sonraki Güneş tutulması ise 2 Ağustos 2027’de gerçekleşecek parçalı Güneş tutulması olacak.