Bergama’nın ‘Kültürel Hazinesi’ İsmail Araç hayatını kaybetti

İzmir’in Bergama ilçesi, parşömen üretiminde dünyanın son büyük ustalarından biri olan İsmail Araç’ı kaybetmenin derin üzüntüsünü yaşıyor. 93 yaşında hayata gözlerini yuman Araç, UNESCO tarafından “Yaşayan İnsan Hazinesi” unvanıyla onurlandırılmış ve karatabak dericilik geleneğinin Türkiye’deki son temsilcilerinden biriydi. Bergama’da düzenlenen görkemli bir törenle son yolculuğuna uğurlanan İsmail Usta, adeta bir kültürel miras simgesi olarak anılıyor.

Parşömen Üretiminin Son Büyük Ustası

1933 yılında Bergama’da doğan İsmail Araç, parşömen ve karatabak dericilik zanaatına 1953 yılında adım attı. Antik Bergama Krallığı döneminde geliştirilen ve tamamen geleneksel yöntemlere dayanan parşömen üretimini, 71 yıl boyunca aralıksız sürdürerek bu nadide sanatı yaşatmayı başardı. Oğlak ve keçi derilerini “kavlato” adı verilen bıçaklarla işleyen Araç, kimyasal madde kullanmaksızın gerçekleştirdiği bu titiz işçilikle yerli ve yabancı pek çok araştırmacının dikkatini çekti.

Kültürel Miras Taşıyıcısı Unvanı ve Ödülleri

Ömrünü geleneksel el sanatlarının korunmasına adayan İsmail Araç, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 2017 yılında “Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı” ilan edildi. 2021 yılında UNESCO tarafından “Yaşayan İnsan Hazinesi” unvanı verildi. Bu süreçte ulusal ve uluslararası pek çok ödüle layık görüldü. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından da ödüllendirilen Araç, Bergama’nın adını dünya çapında duyurdu.

Zanaatın Geleceği Konusunda Endişeler

İsmail Usta, parşömen sanatının geleceği konusunda endişeliydi ve “Ben ölürsem bu sanat biter” şeklinde yaptığı açıklamalarla dikkat çekiyordu. Ancak hayatının son döneminde bu endişelerini gidermeyi başardı. Yetiştirdiği kadın çırakları Demet Sağlam Tokbay ve Nesrin Ermiş Pavlis’e ustalık icazeti vererek, parşömen zanaatının geleceğe taşınması için gerekli köprüyü kurdu.

İsmail Araç’ın Mirası ve Geleceğe Bıraktığı İz

İsmail Araç’ın Bergama’da bıraktığı miras, yerel halk için büyük bir gurur kaynağı. Onun yetiştirdiği yeni nesil ustalar, parşömen sanatını yaşatarak bu kültürel değeri geleceğe taşıyacak. İsmail Usta’nın vefatıyla birlikte, bu kadim zanaatın nesiller boyu devam etmesi için çıraklarına bıraktığı bilgi ve deneyim büyük önem taşıyor.

Parşömen Sanatına Duyulan İlgi Artabilir mi?

İsmail Araç’ın ardından, Bergama’da parşömen üretimine olan ilginin artması bekleniyor. UNESCO’nun “Yaşayan İnsan Hazinesi” unvanı ve Araç’ın bıraktığı miras, bu sanatının uluslararası alanda daha fazla tanınmasına katkı sağlayabilir. Bununla birlikte, sanata verilen bu değer, Bergama’nın kültürel turizmine olan ilgiyi de artırabilir.

Kaynak: www.ntv.com.tr