ABD’de bilim insanlarının ani ölümleri ve kaybolması: Olağan şüpheli CIA

ABD’de “olağan şüpheli” bir kez daha gündemde. Soğuk Savaş döneminden bu yana MK-Ultra ve benzeri gizli programlarla adı anılan CIA, son yıllarda artan bilim insanı ölümleri ve kayıp vakalarıyla yeniden tartışmaların merkezine yerleşti. Uluslararası medya organları ile ABD basınında yer alan analizlere göre, nükleer enerji ve havacılık gibi kritik alanlarda çalışan isimlerin peş peşe ortadan kaybolması ve şüpheli şekilde hayatını kaybetmesi, geçmişteki karanlık istihbarat operasyonlarını yeniden hatırlatırken, Kongre ve federal kurumları kapsamlı bir soruşturma sürecine zorladı. ABD tarihinde böylesine karanlık vakalarda gözler neredeyse her zaman CIA’in üstüne çevrilmiş olsa da hiçbir soruşturma sonuçlandırılmadı.

ABD medyasındaki değerlendirmelere göre son yıllarda üst düzey gizlilik içeren hassas projelerde görev alan bilim insanlarının kaybolma ve ölüm vakalarında dikkat çekici bir artış yaşanıyor.

ŞÜPHELİ ÖLÜMLER VE KAYIPLAR

ABD merkezli NBC News ve Fox News’in aktardığı bilgilere göre son yıllarda üst düzey gizlilik içeren hassas projelerde görev alan bilim insanlarının kaybolma ve ölüm vakalarında dikkat çekici bir artış yaşandı. NASA Jet Propulsion Laboratory’de (JPL) 25 yıl görev yapan Michael David Hicks’in 30 Temmuz 2023’te 59 yaşında hayatını kaybetmesi, sürecin ilk halkalarından biri olarak gösteriliyor. Ölüm nedeni ise resmi olarak açıklanmadı. 2024 yılında uzay araştırmaları uzmanı Frank Maiwald’ın Los Angeles’ta yaşamını yitirmesi, 2025’te NASA Malzeme İşleme Grubu Direktörü Monica Reza’nın yürüyüş sırasında kaybolması ve halen bulunamaması, dosyayı genişletti. Massachusetts Institute of Technology’de görev yapan füzyon fizikçisi Nuno F.G. Loureiro’nun Aralık 2025’te evinde silahlı saldırıyla öldürülmesi ve Caltech bağlantılı astrofizikçi Carl Grillmair’in benzer şekilde yaşamını yitirmesi de dikkat çeken olaylar arasında yer aldı.

ASKERİ VE NÜKLEER PROGRAMLAR

Temsilciler Meclisi Denetim Komitesi’nin açıklamasına göre kaybolan veya hayatını kaybeden kişilerin önemli bir bölümü nükleer, uzay ve savunma projelerine erişimi olan isimlerden oluşuyor. Emekli Hava Kuvvetleri Tümgenerali William Neil McCasland’ın 27 Şubat’ta New Mexico’daki evinden hiçbir kişisel eşyasını almadan ayrılarak ortadan kaybolması, Pentagon bağlantılı araştırmaların da mercek altına alınmasına yol açtı. McCasland’ın daha önce Wright-Patterson Hava Kuvvetleri Üssü’nde “gizli” ibareli projelerde görev yaptığı biliniyor. Los Alamos Ulusal Laboratuvarı’nda çalışan Melissa Casias’ın 2025 yılında kaybolması ve telefonunun fabrika ayarlarına döndürülmüş şekilde bulunması da soruşturma dosyasında yer aldı.

1950’li yıllardan bu yana ABD’de çok sayıda bilim insanı ve askeri görevlinin ölmesi ya da ortadan kaybolmasına ilişkin açılan soruşturmalar daima CIA’yi işaret etti. Hiçbir soruşturma sonuçlandırılmadı. (Princeton Üniversitesi)

CIA’NIN KARANLIK GEÇMİŞİ GÜNDEMDE

Uluslararası araştırma kuruluşları ve arşiv belgelerine göre ABD’de bilim insanlarının kaybolması ve şüpheli ölümler ilk kez yaşanmıyor. 1950’li ve 1970’li yıllar arasında CIA tarafından yürütülen MK-Ultra programı kapsamında çok sayıda akademisyen ve araştırmacının deneylerde kullanıldığı, bazı vakalarda ölümlerin “intihar” olarak kayda geçirildiği biliniyor. ABD basını ve Senato İstihbarat Komitesi raporlarına göre biyokimyacı Frank Olson’un 1953 yılında bir otelden düşerek hayatını kaybetmesi, CIA’nin gizli deneyleriyle bağlantılı en tartışmalı vakalardan biri olarak kayıtlara geçti. Daha sonra yayımlanan resmi belgeler Olson’un LSD deneylerine maruz bırakıldığını ortaya koydu. Olson’un ekibinde görev yapan 4 bilim insanının da ölü bulunması gözleri CIA’in o dönem yürüttüğü zihin manipülasyon programı MK-Ultra’ya çevirdi. Soğuk Savaş döneminde yürütülen Project ARTICHOKE ve MK-Ultra gibi programlarda, zihin kontrolü ve davranış manipülasyonu üzerine çalışmalar yapılırken, bu süreçte yer alan bazı bilim insanlarının ortadan kaybolduğu veya şüpheli şekilde öldüğü iddiaları ABD kamuoyunda uzun süre tartışıldı. Washington merkezli Quincy Institute ve Responsible Statecraft analizlerinde de ABD’nin istihbarat projelerinde çalışan bilim insanlarının ölümlerine ilişkin bilgilerin aradan ne kadar süre geçerse geçsin aileler ile paylaşılmadığının altı çiziliyor.

KONGRE’YE GÖRE TESADÜF DEĞİL

Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada gelişmeler “son derece ciddi” olarak nitelendirirken, Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt de federal kurumların koordineli şekilde çalıştığını duyurdu. Temsilciler Meclisi Denetim Komitesi Başkanı James Comer ise yaptığı değerlendirmede olayların “tesadüf olma ihtimalinin düşük” olduğunu belirtti. Demokrat Temsilci James Walkinshaw ise verdiği demeçte soruşturmanın gerekli olduğunu ancak tüm vakaların tek bir merkezden yönetildiğine dair kesin kanıt bulunmadığını ifade etti. ABD basınına göre soruşturmaların merkezinde ise CIA yer alıyor.

ABD Federal Soruşturma Bürosu (FBI), 2022 yılından bu yana hayatını kaybeden veya kaybolan ve çoğunun devlet araştırmalarıyla bağlantısı bulunan en az 10 bilim insanının vakasını gözden geçiriyor.

Bu vakalar, emekli Hava Kuvvetleri generali William McCasland’in kaybolmasının ardından dikkat çekti. Vakaların birbiriyle bağlantılı olduğuna dair endişeler, hükümetin en üst düzeylerinde de güç kazandı.

Başkan Trump, vakaların bir tesadüf olmasını umduğunu ifade ederken, ilgili kurumların konuyu araştırdığını da belirtti.

Beyaz Saray, FBI ve vekiller araştırmalarını sürdürürken, bilinenler şu şekilde:

11 Haziran 2022

Amy Eskridge, Huntsville, Alabama’da intihar ederek hayatını kaybetti. Eskridge, antigravite teknolojisi üzerine çalışan bir plazma fizikçisiydi ve NASA ile çalışmıştı.

Eskridge’in bir arkadaşı, bilim insanının kendisine, eğer intihar ederek ölürse bunun doğru olmayacağını söylediğini ve yönlendirilmiş bir enerji silahıyla hedef alındığını belirttiğini aktardı. Bununla birlikte, babası ölümünün bir intihar olduğuna inanıyor.

30 Temmuz 2023

NASA’nın Jet İtki Laboratuvarı’nda (JPL) araştırmacı olan Michael David Hicks, 59 yaşında hayatını kaybetti.

Hicks, NASA’nın bir asteroidin saptırılıp saptırılamayacağını test eden DART programı da dahil olmak üzere büyük uzay projelerinde çalışmıştı.

Hicks’in ölüm nedeni resmi olarak kamuoyuna açıklanmadı.

4 Temmuz 2024

Yine JPL’de araştırmacı olan Frank Maiwald, 61 yaşında yaşamını yitirdi.

Özgeçmişine göre Maiwald, uzay araştırmaları alanında uzmanlaşmıştı.

Maiwald’ın ölüm nedeni kamuoyu tarafından bilinmiyor.

8 Mayıs 2025

Los Alamos Ulusal Laboratuvarı’nın eski bir çalışanı olan Anthony Chavez kayboldu.

Chavez en son evinden yaya olarak ayrılırken görüldü. Çok sayıda arama çalışması yapılmasına rağmen Chavez’e ulaşılamadı.

22 Haziran 2025

Bir başka JPL çalışanı olan Monica Jacinto Reza, bir doğa yürüyüşü sırasında kayboldu.

Reza, yanmaya dayanıklı ve yüksek mukavemetli metal alaşımları üzerine çalışan bir havacılık ve uzay mühendisiydi. Reza’nın aynı zamanda Wright-Patterson Hava Kuvvetleri Üssü ile de bağlantıları vardı.

Reza yürüyüşte yalnız değildi. Polisin aktardığına göre, yanındaki kişiden yaklaşık 9 metre uzaktayken gülümseyip el salladı. Bu kişi arkasını döndüğünde ise Reza ortadan kaybolmuştu.

26 Haziran 2025

Los Alamos’ta idari asistan olarak görev yapan Melissa Casias, evinden kayboldu.

Casias o gün iş kartını unuttuğu için evden çalışmış ve kızıyla öğle yemeği yemişti. En son, yanında telefonu, cüzdanı veya anahtarları olmadan bir otoyol kenarında yürürken görüldü.

28 Ağustos 2025

Bir kamu müteahhidi olan Steven Garcia, Albuquerque’deki evinden yaya olarak ve bir tabanca taşıyarak ayrıldıktan sonra kayboldu.

Garcia, nükleer silahlar için nükleer olmayan bileşenler üreten Kansas City Ulusal Güvenlik Kampüsü’nde mülk sorumlusu olarak çalışıyordu.

16 Aralık 2025

Plazma fizikçisi ve MIT profesörü Nuno Loureiro, 15 Aralık 2025’te evinde vurularak öldürüldü.

Cinayetin, başka bir bilim insanıyla olan rekabete dayandığı belirtildi.

12 Aralık 2025

Novartis firmasında araştırmacı olan Jason Thomas, 12 Aralık 2025’te kayboldu.

Eşi, Thomas’ın eve dönmemesi üzerine kayıp başvurusunda bulundu.

Cesedi 17 Mart 2026’da Massachusetts’te bir gölden çıkarıldı.

16 Şubat 2026

Caltech’te görevli bir astrofizikçi olan Carl Grillmair, 16 Şubat 2026’da evinin verandasında vurularak öldürüldü.

Grillmair, NASA ile işbirliği yapmış ve ötegezegenler çevresinde su arama çalışmalarıyla tanınıyordu.

Cinayetle ilgili bir kişi tutuklandı ancak net bir gerekçe bulunmuyor ve bu iki kişinin birbirini tanımadığı düşünülüyor.

27 Şubat 2026

Emekli Hava Kuvvetleri generali McCasland, 26 Şubat 2026’da New Mexico’daki evinden ayrıldıktan sonra kayboldu.

Hava Kuvvetleri’ndeki görevi sırasında gizli uzay silahları programlarını yönetmiş ve Roswell, New Mexico’dan geldiği söylenen dünya dışı enkazları barındırdığı rivayet edilen bir tesiste araştırma başkanı olarak görev yapmıştı.

McCasland’in iddia edilen UFO programlarıyla bağlantılarına dair söylentiler, kayıp vakası ve diğer kayıp ya da ölü bilim insanları arasındaki olası bağlantılar hakkında soruları gündeme getirdi.

16 Nisan 2026

Trump konuya değinerek, vakalarla ilgili bir toplantıya katıldığını ve bunların sadece bir tesadüf olmasını umduğunu söyledi.

20 Nisan 2026

FBI, bu vakalar arasında bağlantı olup olmadığını belirlemek üzere bir soruşturmaya liderlik edeceğini bildirdi.