Çin, bu hafta Kültür Devrimi’nin başlamasının 60. yıldönümünü anıyor. Bu, ülkeyi 10 yıl süren bir kargaşaya sürükleyen bir dönüm noktasıydı.
16 Mayıs 1966’da Komünist lider Mao Zedong, ülkeyi kapitalist etkilerden ve burjuva düşüncesinden arındırmak ve rakiplerini ortadan kaldırmak için bir kampanya başlattı.
Kızıl Muhafızlar adı verilen bir gençlik örgütü ülke genelinde ortaya çıkarak Mao’nun öğretilerini yaydı.
Kültürel mirası tahrip ettiler ve öğretmenlerin, entelektüellerin ve devletin geleneksel düşmanlarının sorgulanmasına, aşağılanmasına ve dövülmesine öncülük ettiler.
Devrim milyonlarca insanın yerinden edilmesine yol açtı ve tahminen 500.000 ile iki milyon arasında insanın ölümüne neden oldu. Çalkantılı ve kanlı yıllar ancak Mao’nun 1976’daki ölümüyle sona erdi.
Dönemin tartışmalı mirasıyla nasıl başa çıkılacağı, o zamandan beri Çin’in Komünist yöneticileri önündeki bir zorluk olmaya devam ediyor.
Kültür Devrimi’nin zirvesinde herkesin Mao Zedong’un Küçük Kırmızı Kitabı’nın bir nüshasını taşıması gerekiyordu. Bu, güçlü bir beyin yıkama aracıydı ve her yerde bulunması, yalnızca Mao’nun sözleriyle uyumlu fikirlerin kabul edilebilir sayılmasını sağlıyordu. Resmi adıyla “Başkan Mao’dan Alıntılar” olan kırmızı kitap, Komünist Parti, sınıf mücadelesi ve sosyalizm, gençlik, kadınlar ve sanat gibi konularda 427 alıntı içeriyordu.
Kırmızı kitabın 40’tan fazla dilde beş milyardan fazla nüshasının basıldığı tahmin ediliyor. Bu daİncil’den sonra en çok basılan ikinci kitap haline getiriyor. Mao’nun sağ kolu Mareşal Lin Biao, kırmızı kitabın teşvik edilmesinde kilit bir rol oynamış ve önsözünü yazmıştı. Lin Biao’nun Mao’nun gözünden düşmesinin ardından, birçok kişi bağlılıklarını göstermek için kırmızı kitaptaki adını çizmek zorunda kaldı.
Mao Zedong etrafında büyük bir kişilik kültü vardı. Kültür Devrimi sırasında yaklaşık iki milyar Mao rozeti üretildiği tahmin ediliyor. 1969’dan sonra üretim yavaşladı. Bunun nedeni olarak Mao’nun alüminyumun uçaklar için gerekli olduğunu söylediği aktarılıyor. Rozetler en yaygın 1966 ile 1969 arasında görüldü. Bu dönemde “iyi karaktere” sahip herkes “Büyük Lider”e bağlılığını göstermek için bir tane takıyordu. Çin’de birçok aile, hatıra olarak Kültür Devrimi’nden kalma eşyaları saklıyor.
Mao’nun kişilik kültü rozetler ve Küçük Kırmızı Kitap’ın ötesine de geçiyordu. Evlerin içinde, sınıflarda, toplantı salonlarında, ofis binalarında ve fabrikalarda propaganda afişleri bulunuyordu. Mao’nun görüntüsünün altındaki satırda şu yazıyordu: “Başkan Mao’ya uzun ömürler diliyoruz.”
Bu, genellikle Kızıl Muhafızlar olarak bilinen gençlik örgütüne ait bir kolluk. Kızıl Muhafızlar ilk olarak 1966 yazında Pekin’deki lise ve üniversitelerde kuruldu ve kısa sürede tüm ülkeye yayıldılar. Kızıl Muhafızlar kendilerini Başkan Mao’nun savunucuları olarak görüyordu. Birçoğu burjuva ya da sadakatsiz olduğunu düşündüklerini dövdü. Bunlar arasında öğretmenler de vardı.
Kültür Devrimi sırasında üniversiteler ve okullar yarı askeri kurumlar gibi yönetiliyordu. Gençler mitinglere yürürken ve tarlalarda çalışırken orduya ait su mataraları ve askeri tarzda yeşil çantalar taşıyordu.
Başkan Mao yüceltilirken, dini nesneler tahrip edildi. Kızıl Muhafızlar “Dört Eski” olarak adlandırılan unsurlarla bağlantılı nesnelere saldırdı: eski düşünce, eski kültür, eski gelenekler ve eski alışkanlıklar. Tapınaklar, mezarlar ve tarihi miras alanları ile nadir kitaplar ve tablolar yok edildi.
