Trump’ın temsilcileri Putin ve Zelenskiy ile görüştü: ‘Umutlu ayrılıyoruz
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Rusya’nın işgalinden bu yana Ukrayna’ya ilk ziyaretlerini gerçekleştiren Donald Trump’ın üst düzey temsilcileriyle görüştü.
Steve Witkoff, Zelenskiy ile birlikte gazetecilere yaptığı açıklamada, ABD heyetinin “esaslı” ve önemli olarak nitelendirdiği görüşmeden “umutlu” ayrıldığını belirtti.
Zelenski, Ukrayna’daki savaşın sona erdirilmesine yönelik temaslarda bulunmak üzere Kiev’e gelen ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner’le ortak basın toplantısı düzenledi.
ABD ve Avrupa ile yakın zamanda yeni bir toplantı düzenlenmesi konusunda anlaştıklarını belirten Zelenski, toplantının Avrupa, ABD veya yeniden Ukrayna’da yapılmasının henüz netleşmediğini dile getirdi.
Witkoff ve Kushner’in, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Moskova’da gerçekleştirdikleri görüşme ve bugün Kiev’deki temaslarının ardından müzakere sürecini fiilen yeniden başlattığını ifade eden Zelenski, çözülmemiş en önemli konunun toprak meselesi olduğunu, bu gibi konuların ancak liderler düzeyinde çözülebileceğini kaydetti.
Zelenski, savaş sonrası Ukrayna’ya yönelik güvenlik ve ekonomik garantileri görüştüklerini, güvenliğin temelinde güçlü Ukrayna ordusunun bulunması ve garantilerin yeni bir Rus saldırısı ihtimalini ortadan kaldırması gerektiğini söyledi.
Witkoff ve Kushner’in ziyareti sırasında Rusya’nın saldırılarının azaldığını hatırlatan Zelenski, “Patriot’tan bile daha iyi çalıştınız. Daha sık gelin, böylece halkımız biraz olsun yaşayabilir.” ifadelerini kullandı.
Zelenski, mevcut durumun savaşın kış başlamadan sona ereceğine ilişkin beklenti oluşturmaya yetmediğini aktararak, “Savaş muhtemelen kış aylarında da devam edecek.” şeklinde konuştu.
ABD’nin gelecek yıl Patriot hava savunma sistemleri için füze üretimini artıracağına işaret eden Zelenski, Ukrayna’nın ilave sistemler almayı beklediğini vurguladı.
Almanya’nın da ABD lisansı kapsamında füze üretimini artırdığını ve Kiev’in bu konuda gerekli anlaşmalara sahip olduğunu ifade eden Zelenski, gelecek yıl Ukrayna’nın füze savunmasının önemli ölçüde güçleneceğine inandığını dile getirdi.
Ukrayna’nın yeni tip Rus jet dronlarına karşı kendi savunma sistemlerini de geliştirdiğini belirten Zelenski, 67 Ukraynalı şirketin bu dronların önlenmesine yönelik çalışmalar yürüttüğünü, bunlardan 3 ila 5’inin sonuç verdiğini ve seri üretime hazırlık yapıldığını söyledi.
Rusya’nın Ukrayna’nın doğusundaki güçlerini artırdığını savunan Zelenski, Moskova’nın yeni bir seferberlik ilan edebileceğini öne sürdü.
Ukrayna’nın son 10-12 ayda savaş alanında güçlendiğini ve bunun diplomasiye fırsat sunduğu yorumunu yapan Zelenski, önlerindeki en önemli zorlukların ağır kış ile ordunun, savunma sanayisinin ve insani harcamaların finansmanındaki açık olduğunu kaydetti.
Jared Kushner, ABD başkanının kendilerine savaşı sona erdirmenin ve “uzun vadeli barış için doğru koşulları yaratmanın” bir yolunu bulma talimatı verdiğini söyledi.
Görüşme öncesinde Zelenskiy, Ukrayna’nın “savaşın sona ermesini yakınlaştıracak” konuları görüşmeye hazır olduğunu ifade etti. Ancak Zelenskiy, onurlu bir savaş sonrası barışın yanı sıra güvenlik garantilerine de ihtiyaç duyulacağını vurguladı.
Kushner, Ukrayna devlet başkanına Trump’ın “bu savaşın sona ermesini görmeye kararlı olduğunu” iletti ve barışı sağlama çabalarından dolayı İngiltere, Almanya ve Fransa’ya teşekkür etti.
Witkoff, ABD’li müzakerecilerin “ne kadar sürerse sürsün” çalışmaya devam edeceklerini ekledi.
Ukraynalı lider daha önce Witkoff ve Jared Kushner’i, Cuma günü bir Rus insansız hava aracının Ukrayna güvenlik servislerinin merkezini vurduğu yerin yakınındaki Kiev Aziz Sofya Katedrali’nde karşılamıştı.
İki temsilci Cumartesi günü Moskova’da Vladimir Putin ile bir araya gelerek savaşı sona erdirmeye yönelik görüşmelerde bulunmuş, Kremlin bu görüşmeleri “açık sözlü” ve “yapıcı” olarak nitelendirmişti.
Beyaz Saray’a göre Steve Witkoff ve Jared Kushner Cumartesi günü Putin ile “atılacak adımlara ilişkin somut planları ele aldı.”
Bu planların tam olarak ne olduğu henüz netlik kazanmadı, ancak Ukrayna’daki savaşı sona erdirme çabaları hız kazanırken, önümüzdeki haftalarda bir duyuru yapılması bekleniyor.
Görüşmeler sürerken Putin ve Ukrayna Devlet Başkanı, birbirlerinin başkentlerine yönelik saldırıları üç günlüğüne durdurma konusunda anlaşmaya vardı.
Witkoff ve Kushner Kremlin’de görüşmeler yaparken, Zelenskiy “esaslı bir görüşme” yapmaya hazır olduğunu ifade etti.
Rus medyasının aktardığına göre, Cumartesi günü Moskova’da gerçekleşen görüşmeler üç saat sürdü ve Putin’in resmi konutunda, basına kapalı yapıldı.
Ayrıntılar henüz netleşmeye devam etse de, her iki taraf da detaylara girmeden genel olarak olumlu açıklamalarda bulundu.
Putin’in danışmanı Yuri Uşakov, görüşmeleri “yapıcı ve son derece açık sözlü” olarak nitelendirdi.
Uşakov, “Görüşmeler sadece Ukrayna krizinin çözümüne dair fikir alışverişiyle sınırlı kalmadı, ekonomik konular ile Rusya ve ABD arasında karşılıklı fayda sağlayacak potansiyel büyük projeler de oldukça ayrıntılı bir şekilde ele alındı” dedi.
Uşakov ayrıca “Rus ordusunun çatışma bölgesindeki somut ilerlemelerine dikkat çekildiğini” ve görüşmelerin “çatışmanın temel nedenlerini” ele alması gerektiği konusunda mutabık kalındığını belirtti.
Kiev dahil olmak üzere Ukrayna şehirlerine yönelik Rus füze ve insansız hava aracı saldırılarının tırmanmasına rağmen, Rus kara birlikleri çatışma süresince çok yavaş ilerleme kaydetti ve ağır kayıplar verdi.
Rusya, 2022’de ele geçirdiği bölgelerle birlikte Ukrayna topraklarının yaklaşık beşte birini kontrol etmeye devam ediyor.
Kushner ve Witkoff daha önce Rusya’yı birkaç kez ziyaret etmişti, ancak Rusya’nın Şubat 2022’de başlattığı kapsamlı işgalden bu yana Ukrayna hava sahası kapalı olduğundan, Moskova’dan Kiev’e nasıl seyahat edecekleri belirsizliğini koruyor.
Bu görüşmeler, Rusya ve Ukrayna’nın son aylarda hava saldırılarını yoğunlaştırdığı bir dönemde gerçekleşiyor.
Ukrayna, önleyici füze eksikliği nedeniyle balistik füze saldırılarını püskürtmekte zorlandığını belirtirken, Kiev, saldırılarını özellikle petrol tesisleri gibi Rusya’nın ekonomik altyapı hedefleri üzerinde yoğunlaştırdı.
Steve Witkoff (solda), Jared Kushner’in (ortada) yanında, Kirill Dmitriev tarafından karşılanırken.
Witkoff ve Kushner’in Moskova ziyareti, CIA Başkanı John Ratcliffe’in Rus başkentine sık görülmeyen ziyaretinden sadece bir hafta sonra gerçekleşti.
Washington veya Kremlin’den bu ziyarette nelerin görüşüldüğüne dair resmi bir açıklama yapılmadı. Geçen hafta konuşan Trump, görüşmeyi “yarı rutin” olarak nitelendirdi.
Geçtiğimiz yıl, ABD, Ukrayna ve Rusya ayrı ayrı, Amerikalıların arabuluculuğuyla yürütülen bir dizi görüşmenin ardından savaşı sona erdirecek bir anlaşmaya yaklaşıldığını söylemişlerdi.
Ukrayna’nın Avrupalı müttefikleri de Paris’te görüşmeler yaptı ancak görüşmeler sonuçta bir ilerleme sağlanamadan sona erdi. Savaşan taraflar arasında toprak ve Ukrayna için güvenlik garantileri gibi konularda önemli anlaşmazlıklar devam ediyor.
