Trump “anlaştık” dedi, İran yine yalanladı: “Spekülasyon yapıyor”
Tepki Ver
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile savaşı sona erdirmeyi amaçlayan bir anlaşmanın yakın olduğunu öne sürdü ve ülkeye yönelik saldırıları iptal ettiğini duyurdu.
Perşembe günü Beyaz Saray Oval Ofis’te gazetecilere konuşan Trump, “İran ile savaş konusunda harika bir uzlaşmaya vardık” dedi ve İran liderliğinin de anlaşmaya onay verdiğini ileri sürdü.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekai, devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, böyle bir anlaşmaya ilişkin haberlerin “spekülatif” olduğunu ve “hiçbir şeyin nihai hale getirilmediğini” söyledi.
Trump daha önce de iki ülkenin çatışmayı sona erdirecek bir anlaşmaya yakın olduğunu öne sürmüştü. Duyurudan saatler önce Trump, İran’ı “çok sert” vuracağını açıklamıştı.
ABD ve İsrail 28 Şubat’ta İran’a yönelik geniş çaplı saldırılar başlattı. İran ise İsrail’e ve Körfez’deki ABD müttefiki ülkelere saldırılarla karşılık verdi ve dünyanın petrol ve doğalgaz tedariğinde için önemli bir nakliye rotası olan Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapattı.
Nisan ayında ateşkes üzerinde anlaşılmış olmasına rağmen, ABD ile İran aralıklı olarak karşılıklı saldırılar düzenledi. Haziran’ın ilk haftasında da Hürmüz Boğazı’nda bir Amerikan Apache helikopterinin düşürülmesi sonrası iki tur misilleme saldırısı yaşandı.
Aynı zamanda Trump, İran ile bir anlaşma ihtimalini defalarca gündeme getirmeye devam etti.
TRUMP: ANLAŞMA ÖNÜMÜZDEKİ GÜNLERDE İMZALANABİLİR
İran tarafından “nihai karara henüz varmadık” açıklaması gelse de Trump, basın mensuplarına yaptığı açıklamada belgelerin neredeyse son aşamada olduğunu açıkladı.
İran ile “harika” bir anlaşmanın yapıldığını belirten ABD Başkanı, “Anlaşma önümüzdeki günlerde imzalanabilir, belki önümüzdeki haftaya da kalabilir. İmzalanırken ABD Başkan Yardımcısı JD Vance orada olacak. Beli Avrupa’da imzalanabilir” dedi.
Trump, anlaşma imzalanır imzalanmaz Hürmüz Boğazı’nı açılacağını söyledi. Hark Adası operasyonunun ise masadan kalktığını belirtti.
“ERDOĞAN BU SÜREÇTE HARİKAYDI”
Aralarında Türkiye’nin de olduğu birçok bölge ülkesinin lideri ile görüştüğünü ve bu görüşmelerin sürdüğünü belirten Trump, İran’la anlaşma sürecinde Ankara’nın rolüne ilişkin, “Türkiye ile de görüşeceğiz. Cumhurbaşkanı (Recep Tayyip) Erdoğan bu süreçte harikaydı.” değerlendirmesini yaptı.
Trump: Anlaşma Avrupa’da imzalanabilir
Trump gazetecilere yaptığı açıklamada, “İran’ın asla nükleer silaha sahip olmayacağı bir anlaşmamız var; başından beri tüm bu süreçten geçmemizin amacı buydu. Bu çok büyük bir şey” dedi.
Belgeler tamamlandığında “muhtemelen Avrupa’da bir imza atılacağını” ve bunun “oldukça hızlı” gerçekleşmesi gerektiğini söyledi.
Trump ayrıca belgelerin “oldukça nihai hale yakın” olduğunu belirterek “göreceğiz” dedi ve anlaşmanın imzalanmasının ardından Hürmüz Boğazı’nın “derhal açılacağını” ileri sürdü.
ABD lideri, Körfez’deki müttefikler ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu dahil olmak üzere bölge liderleriyle görüştüğünü belirterek, “tüm Ortadoğu çok mutlu” dedi.
İsrail başbakanlık ofisi, bir görüşmenin gerçekleştiğini doğruladı ve İsrail’in “mutabakat zaptının tarafı olmadığını” belirtti.
Açıklamada, Netanyahu’nun Trump’ın “zenginleştirilmiş materyalin kaldırılması, zenginleştirme altyapısının sökülmesi, füze üretimine sınırlamalar getirilmesi ve İran’ın bölgedeki vekil güçlere verdiği desteğin sona erdirilmesi”ni içeren nihai bir anlaşma için çalışma taahhüdünden memnuniyet duyduğu ifade edildi.
İran: ABD ‘aşırı taleplerde’ bulunuyor
İran Dışişleri Sözcüsü Bekai, mutabakatın metninin büyük bölümünün zaten “tamamlandığını”, ancak ABD’nin “aşırı taleplerde bulunduğunu” ve “yeni istekler eklediğini” söyledi.
Ayrıca ülkesinin “kırmızı çizgilerinden sapmayacağını” vurguladı.
İran ordusu, ülkeye yönelik yeni saldırılar olması hâlinde “daha önce görülenden daha sert” bir karşılık vereceği uyarısında bulundu.
Açıklamada, “ABD’nin İran’ın petrol altyapısına yönelik son tehditleri dikkate alındığında, ya petrol ve gaz ihracatı herkes için olacak ya da hiç kimse için olmayacaktır” denildi.
İran’ın baş müzakerecisi Muhammed Bakır Galibaf da “yanlış stratejiler ve aceleci kararların yıllarca çıkamayacağınız sonsuz bir bataklık yaratacağını” söyledi.
Hark Adası yeniden gündemde
Saatler önce Trump, “ABD bu gece İran’ı çok sert vuracak” demiş ve yakın gelecekte Hürmüz Körfezi’nin kuzeyindeki ana petrol ihracat terminali olan Hark Adası ile diğer petrol altyapı noktalarını ele geçirme tehdidinde bulunmuştu.
Hark Adası, İran’ın petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90’ının geçtiği ana terminal konumunda.
Trump ayrıca ABD’nin “Venezuela’da olduğu gibi” petrol ve gaz piyasları üzerinde “tam kontrol” sağlayacağını yazdı.
Hark Adası
İRAN PETROLÜNÜN KALBİ: HARK ADASI’NIN ÖNEMİ NEDİR?
İran’ın petrol ihracatında kritik rol oynayan Hark Adası, ülkenin en önemli enerji terminallerinden biri olarak görülüyor ve İran ham petrol ihracatının büyük kısmı buradan gerçekleştiriliyor.
Basra Körfezi’nin kuzeyinde bulunan Hark Adası, İran ekonomisi için hayati öneme sahip. Manhattan’ın yaklaşık üçte biri büyüklüğündeki ada, İran’ın ham petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90’ının gerçekleştirildiği ana terminale ev sahipliği yapıyor.
Adanın çevresindeki derin sular, dev petrol tankerlerinin yanaşabilmesine imkan tanıyan nadir bölgelerden biri. Bu özellik, İran’ın petrolünü deniz yoluyla küresel pazarlara ulaştırmasında Hark Adası’nı vazgeçilmez bir merkez haline getiriyor.
10 SÜPERTANKERE YÜKLEME YAPABİLEN DEV TERMİNAL
1960’lı yıllardan bu yana İran’ın petrol ihracatında kilit rol oynayan adada geniş depolama tankları, boru hatları ve ülkenin en büyük enerji tesislerinden bazıları bulunuyor. Terminal aynı anda yaklaşık 10 süpertankere yükleme yapabilecek kapasiteye sahip.
İki ülke, Pazartesi günü Körfez’de bir ABD Apache helikopterinin düşmesinin ardından karşılıklı saldırılar düzenledi.
Çarşamba günü ABD Merkez Komutanlığı (Centcom), güney İran’daki askeri, gözetleme ve radar noktalarını hedef alan bir saldırı dalgasının tamamlandığını açıkladı.
Buna karşılık İran Devrim Muhafızları, Bahreyn, Kuveyt ve Ürdün’deki Amerikan üslerine saldırılar düzenlediğini söyledi. Yerel yetkililer, Perşembe günü Bahreyn’de 11 yaşındaki bir kızın İran’a ait bir insansız hava aracı saldırısında yaralandığını, evler ve araçların zarar gördüğünü belirtti.
Ürdün yaklaşık 20 İran füzesini düşürdüğünü, Kuveyt ordusu ise “düşman hava hedefleriyle” karşı karşıya geldiğini açıkladı.
Son saldırılar, gerilimin azaltılması çağrılarına yol açtı. Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri António Guterres’in bir sözcüsü Perşembe günü yaptığı açıklamada, “Ortadoğu’daki devam eden tırmanıştan derin endişe duyduğunu” söyledi.
Türkiye, Pakistan, Rusya, Çin, Hindistan ve Suudi Arabistan da gerilimin azaltılması çağrısında bulundu.
Tepki Ver
